Một khung máy, hai trụ ròng rọc, gần 30 bài tập. Đó là lý do giàn tạ đa năng đa hướng đang thay chỗ cho cả cụm máy đơn chức năng ở nhiều phòng gym nhỏ và phòng tập gia đình. Điểm khác biệt nằm ở ròng rọc trượt được lên xuống dọc trụ, nên cùng một sợi cáp bạn có thể kéo từ trên đầu xuống, từ ngang ngực ra trước hoặc từ sát sàn lên chéo vai. Với máy cố định, góc kéo bị khóa sẵn. Còn ở đây góc kéo do người tập quyết định, và chính chi tiết đó làm thay đổi cả cách lên giáo án lẫn cách chọn mua.
Mục lục
Giàn tạ đa năng đa hướng là gì, khác giàn tạ đa năng thường ở đâu?
Giàn tạ đa năng thông thường (loại 3 đến 5 trạm có ghế đẩy ngực, cần đá đùi, xà kéo xô) đi theo quỹ đạo cố định: tay đòn chạy trên một cung tròn do nhà sản xuất tính trước. Người cao 1m60 và người cao 1m85 ngồi cùng một ghế ép ngực sẽ nhận hai góc lực khác nhau, mà máy chỉ chỉnh được vài nấc ghế. Giàn tạ đa hướng xử lý chuyện này bằng cách trả tự do cho cáp. Bạn đứng ở đâu, ròng rọc đặt cao bao nhiêu, tay cầm gắn loại gì đều chỉnh được, nên một khung có thể phục vụ cả người tập tăng cơ, người phục hồi sau chấn thương vai lẫn vận động viên cần tập chuyển động xoay thân. Thật ra trong giới thiết bị, dòng này hay được gọi bằng tên tiếng Anh là functional trainer hoặc máy kéo cáp đa hướng.
Cấu tạo cơ bản của một giàn tạ đa hướng
Trước khi so sánh mẫu, nên nắm các bộ phận quyết định độ bền và cảm giác tập:
- Hai trụ đứng gắn ròng rọc trượt, chỉnh độ cao bằng chốt rút, mẫu phổ thông thường có từ 15 đến hơn 20 nấc.
- Đầu ròng rọc xoay được quanh trục, cho phép kéo chếch sang trái phải chứ không chỉ thẳng ra trước.
- Hai khối tạ độc lập (mỗi bên thường 70 đến 100kg với dòng thương mại), mỗi bên một sợi cáp riêng nên có thể tập từng tay.
- Thanh xà trên cùng nối hai trụ, nhiều mẫu tích hợp tay nắm hít xà nhiều vị trí.
- Bộ phụ kiện: tay cầm chữ D, dây thừng tập tay sau, thanh thẳng, đai cổ chân.
Khối tạ độc lập là chi tiết đáng xem kỹ nhất. Có mẫu giá rẻ dùng chung một khối tạ cho hai sợi cáp, kéo một bên thì bên kia bị ảnh hưởng, tập ép ngực đứng sẽ thấy rõ cảm giác lệch.
Tỷ số ròng rọc 1:1 và 2:1, chọn cái nào?
Đây là thông số nhiều người mua bỏ qua rồi thắc mắc vì sao “khối tạ 90kg mà kéo nhẹ hều”. Với tỷ số 2:1, lực bạn cảm nhận chỉ bằng khoảng một nửa số kg trên khối tạ, đổi lại hành trình cáp dài gấp đôi. Chạy bước chân kéo cáp, đấm bốc, xoay thân thì 2:1 rất hợp vì cáp đủ dài và lực nhẹ dễ kiểm soát tốc độ. Nhưng một người tập nặng muốn kéo xô thật nặng sẽ thấy hụt. Tỷ số 1:1 thì ngược lại, kg ghi trên khối tạ gần đúng với lực tay chịu, hành trình ngắn hơn. Phòng gym kinh doanh với hội viên đa dạng thường chọn 2:1 vì an toàn cho người mới, còn phòng tập cá nhân thiên về sức mạnh nên hỏi kỹ mẫu 1:1.
Một giàn tạ đa năng đa hướng tập được những nhóm cơ nào?
Gần như toàn thân, miễn là bạn biết đổi độ cao ròng rọc. Đây là cách mình hay chia bài khi hướng dẫn khách mới nhận máy, xếp theo vị trí ròng rọc để khỏi chạy lên xuống chỉnh chốt liên tục:
- Ròng rọc vị trí cao: kéo xô một tay, ép ngực từ trên xuống (nhắm phần ngực dưới), tay sau với dây thừng, gập bụng quỳ.
- Ròng rọc ngang ngực: ép ngực đứng, đẩy ngực đứng một tay, kéo cáp ngang ra sau (tập lưng giữa), xoay thân chống xoay kiểu Pallof press.
- Ròng rọc thấp sát sàn: cuốn tay trước, nâng vai ngang, đá mông ra sau có đai cổ chân, kéo chéo từ dưới lên (ngực trên).
- Thanh xà trên: hít xà, treo người nâng gối tập bụng.
Kế hoạch 3 buổi một tuần chỉ với một giàn như vậy vẫn đủ phủ ngực, lưng, vai, tay, mông và cơ lõi. Phần chân trước và bắp chân thì cáp hơi yếu, nên nếu tập chân nặng vẫn cần thêm khung squat hoặc tạ tự do.
Tiêu chí chọn giàn tạ đa hướng cho phòng gym và gia đình
Khung thép nhìn bằng mắt thì mẫu nào cũng giống nhau. Khác biệt chỉ lộ ra sau vài tháng: cáp xơ, ròng rọc kêu, chốt chỉnh độ cao bị rơ. Khi đi chọn, bạn có thể dò theo thứ tự này:
- Thép khung: hỏi rõ kích thước hộp và độ dày. Để so sánh, dòng giàn tạ đa năng gia đình phổ biến trên thị trường có mẫu dùng thép hộp 50 x 75mm dày 1,5mm, dòng thương mại thường dày hơn đáng kể.
- Cáp: cáp thép lõi bện bọc nhựa, kiểm tra đầu bấm cos chắc, không có sợi thép lòi ra ở điểm uốn.
- Ròng rọc: ưu tiên loại có vòng bi, quay tay thử phải êm và không lắc ngang.
- Chốt chỉnh độ cao: rút ra cắm vào bằng một tay được, có lò xo hồi.
- Khối tạ: mỗi bước tăng bao nhiêu kg, có tạ phụ chỉnh nhỏ 2,5kg hay không (rất cần cho bài vai và tay).
- Tỷ số ròng rọc: 1:1 hay 2:1, như phần 1.2.
- Bảo hành và linh kiện thay thế: cáp là vật tư hao mòn, nên hỏi trước giá thay một bộ cáp.
Thêm một kinh nghiệm thực tế khi lắp cho phòng tập: trần nhà. Giàn tạ đa năng đa hướng có thanh xà trên thường cao hơn 2,2m, cộng khoảng không để hít xà, nên nhà phố có trần thạch cao hạ thấp đôi khi phải bỏ phương án xà trên.
Giá giàn tạ đa năng đa hướng tham khảo
Mặt bằng giá giàn tạ hiện nay trải từ khoảng 1,5 triệu đến gần 60 triệu đồng, phụ thuộc chủng loại, số chức năng, thương hiệu và xuất xứ. Dòng có ròng rọc đa hướng nằm ở nửa trên của khoảng giá đó vì cần hai khối tạ và hệ ròng rọc phức tạp hơn. Vài mốc để hình dung: mẫu gia đình HQ-700S đang bán khoảng 10,99 triệu đồng với khối tạ 72kg, còn giàn tạ đa năng Impulse IF1560 có giá niêm yết khoảng 39,99 triệu đồng, bảo hành 12 tháng. Giàn đa hướng thương mại hai khối tạ cho phòng gym kinh doanh thường còn cao hơn, nên khi nhận báo giá hãy đối chiếu đúng các mục ở phần 3 thay vì chỉ so con số cuối cùng.
Bố trí mặt bằng và lắp đặt
Bề ngang khung chỉ là một nửa câu chuyện. Người tập ép ngực đứng sẽ bước lên trước khoảng 1m, dang tay gần hết sải, vậy nên phía trước máy cần chừa ít nhất 1,5m trống và hai bên đủ rộng để không va vào thiết bị cạnh. Sàn nên lót thảm cao su dày từ 15mm trở lên. Lý do khá đơn giản: khối tạ rơi tự do khi người mới buông tay giữa chừng sẽ tạo chấn động truyền xuống sàn, nhất là với nhà phố tầng lửng. Khâu lắp ráp mất khoảng nửa ngày với hai thợ quen máy, phần tốn thời gian nhất là đi cáp qua từng ròng rọc và căn độ căng sao cho khối tạ nằm sát đáy khi nghỉ.
Bảo trì để giàn tạ chạy êm nhiều năm
Mỗi tháng lau bụi thanh dẫn khối tạ và xịt một lớp mỏng chất bôi trơn gốc silicon. Không dùng dầu nhớt đặc, vì dầu bám bụi làm thanh dẫn rít hơn. Cáp thì kiểm tra bằng mắt hàng tuần ở những đoạn uốn qua ròng rọc, chỗ nào thấy lớp nhựa nứt hoặc sợi thép xù là thay ngay, đừng đợi đứt. Phòng gym có lưu lượng hội viên cao thường thay cáp mỗi 12 đến 18 tháng. Ốc khung thì siết lại sau tháng đầu tiên vì khung thép “ngồi” xuống sau thời gian chịu tải.
Câu hỏi thường gặp về giàn tạ đa năng đa hướng
Người mới có tập được không?
Được, và còn dễ hơn tạ tự do vì cáp giữ lực đều suốt chuyển động. Có điều nên bắt đầu ở mức tạ nhẹ để làm quen tư thế đứng, vì không có ghế đỡ lưng như máy cố định.
Giàn tạ đa hướng có thay được cả phòng máy không?
Thay được phần lớn bài thân trên và cơ lõi. Bài chân nặng như squat, deadlift vẫn cần khung rack và tạ đòn.
Nhà diện tích nhỏ có lắp được không?
Phòng khoảng 3 x 3m là lắp vừa một giàn cỡ gia đình kèm khoảng trống tập. Mẫu thương mại lớn thì cần rộng hơn, nên đo trần và cửa ra vào trước khi đặt hàng.
Nếu bạn đang cân nhắc giữa vài mẫu hoặc cần tính bố trí cho cả phòng tập, đội ngũ Titan Sport có thể khảo sát mặt bằng và tư vấn đúng loại giàn tạ đa năng đa hướng phù hợp ngân sách, kèm phương án lắp đặt và bảo trì sau bán hàng.












